Według danych ZUS w 2020 roku zaburzenia mięśniowo-szkieletowe były powodem 16% absencji chorobowych i zajmowały 2-gie miejsce wśród jej przyczyn.
Ze względu na to, że nieobecność w pracy spowodowana tymi problemami często jest długotrwała oraz generuje koszty rehabilitacji i rent, stanowią one znaczące obciążenie dla systemu ubezpieczeń społecznych. Pracownicy z zaburzeniami układu mięśniowo-szkieletowego częściej niż inni twierdzą, że po osiągnięciu 60 roku życia nie będą w stanie wykonywać tej samej pracy, przedwcześnie z niej rezygnują i odchodzą na emeryturę.
Wśród kosztów, jakie firmy ponoszą w związku z zaburzeniami mięśniowo-szkieletowymi, są m.in. czas stracony wskutek absencji i straty wynikające z obniżonej wydajności pracownika. Pogorszenie kondycji fizycznej i psychicznej jest także przyczyną większej liczby błędów popełnianych przez pracowników, a w konsekwencji wypadków przy pracy. Dla pracowników konsekwencje tych zaburzeń są także niebagatelne: czasowa, często długotrwała niemożność wykonywania pracy, obniżenie dochodów, koszty związane z leczeniem i rehabilitacją, czy też zdecydowane pogorszenie się jakości życia.
Coraz więcej osób w Polsce i na świecie cierpi na przewlekłe zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego, czyli dolegliwości kręgosłupa, szyi, pleców, barków i rąk, a także kończyn dolnych. Zazwyczaj są to zaburzenia narastające, wynikające z narażenia na duże przeciążenia powtarzające się w długim okresie czasu. Dzieje się tak na skutek wykonywania obciążającej pracy, starzenia się społeczeństwa, ale także współczesnego stylu życia związanego z długotrwałym siedzeniem i niską aktywnością fizyczną – mówi dr hab. inż. Wiktor M. Zawieska, dyrektor Centralnego Instytutu Ochrony Pracy – Państwowego Instytutu Badawczego (CIOP-PIB).
Zaburzeniom układu mięśniowo-szkieletowego można skutecznie zapobiegać i jest to korzystne nie tylko dla zdrowia pracowników i dla systemu ubezpieczeń społecznych, ale także dla kondycji przedsiębiorstw, które chcą utrzymać zatrudnienie i zadowalającą produktywność.
Działania profilaktyczne podejmowane przez firmy powinny być ukierunkowane na:
• zapewnienie ergonomicznych stanowisk pracy
• prowadzenie w firmach programów promujących zachowania prozdrowotne
• edukowanie w zakresie ergonomii stanowiska i organizacji pracy
• monitorowanie stanu zdrowia pracowników i wczesną interwencję.
Identyfikowanie i upowszechnianie przykładów takich działań jest celem europejskiego Konkursu Dobrych Praktyk i jego krajowej edycji. W 2021 r. w Konkursie nagrodzono i wyróżniono sześć rozwiązań zastosowanych w przedsiębiorstwach różnego typu i z różnych branż. Jury konkursu, zorganizowanego przez CIOP-PIB, przyznało:
• I miejsce rozwiązaniu pt. Program ergonomiczny, przygotowanemu przez Bridgestone Poznań Sp. z o.o.
• II miejsce rozwiązaniu pt. Poprawa ergonomii w obszarze produkcji maści, zastosowanemu przez GSK Pharmaceuticals S.A.
• III miejsce rozwiązaniu pt. Zmiana organizacji pracy i redukcja ryzyka dla pracowników magazynu w obszarze wysyłek, opracowanemu przez Kimball Electronics Poland Sp. z o.o.
Przyznano także trzy równorzędne wyróżnienia za rozwiązania:
• Zastosowanie układaka gontów papowych, zgłoszone przez firmę „Izolacja Matizol” Sp. z o.o., Grupa Selena
• Ograniczenie narażenia na wysiłek fizyczny i poprawa ergonomii pracy poprzez wprowadzone rozwiązania techniczne i organizacyjne, opracowane przez Żywiec Zdrój S.A., Grupa Danone
• Wyeliminowanie zaburzeń układu mięśniowo-szkieletowego za pomocą rozwiązań projektowych, wdrożone w firmie ProElite Sp. z o. o.
– Rozwiązania nagrodzone w konkursie są przykładami przemyślanego, spójnego działania na rzecz bezpieczeństwa pracy. U jego podstaw leżą nie tylko tak oczywiste dla firm starania o usprawnienie procesów produkcyjnych i podwyższenie efektywności pracy, ale przede wszystkim dbałość o pracowników, ich bezpieczeństwo i zdrowie. Laureaci Konkursu mają to wpisane nie tylko w formalną politykę firm w tym zakresie, ale przede wszystkim w podejście do prowadzenia biznesu, uznające kulturę bezpieczeństwa pracy za jego nieodzowną część. Cieszymy się, że dzięki konkursowi dobre praktyki w zakresie tworzenia zdrowych i bezpiecznych miejsc pracy będą nagłaśniane i upowszechnianie wśród innych organizacji, a rozwiązania nagrodzone I i II miejscem wezmą udział w ogólnoeuropejskim etapie Konkursu Dobrych Praktyk, organizowanym przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA) – dodaje dr hab. inż. Wiktor M. Zawieska, dyrektor CIOP-PIB.
W latach 2020-2022 we wszystkich państwach Unii Europejskiej jest prowadzona kampania informacyjna pt. „Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy. Dźwigaj z głową”. Na poziomie ogólnoeuropejskim kampania jest koordynowana przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA), a jej krajową edycję prowadzi Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy. Patronat honorowy nad polską edycją kampanii objął Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Celem kampanii jest podniesienie poziomu wiedzy i świadomości na temat problemów mięśniowo-szkieletowych związanych z pracą. Jej grupy docelowe to: pracodawcy z sektora prywatnego i publicznego oraz ich organizacje, pracownicy i ich organizacje, specjaliści BHP i działy HR.
Więcej informacji: https://www.ciop.pl/dzwigaj-z-glowa