Polacy mają jedne z najniższych w Europie kompetencji zdrowotnych. Aż 60 proc. z nas nie radzi sobie z oceną wiarygodności informacji i podejmowaniem świadomych decyzji prozdrowotnych. Eksperci zgodzili się, że kluczowa jest edukacja zdrowotna od poziomu przedszkolnego i wczesnoszkolnego, ale organizowana bez ideologicznych napięć. Rekomendację nr 3 Kongresu Zdrowie Polaków 2025 przedstawił prof. dr hab. n. med. Wojciech Załuska, przewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych.
Polacy mają dziś jedne z najniższych w Europie kompetencji zdrowotnych. Szacuje się, że nawet 60% z nas ma trudność z oceną wiarygodności informacji zdrowotnych i podejmowaniem świadomych decyzji dotyczących własnego zdrowia. Dlatego eksperci zgodnie podkreślają, że kluczową rolę odgrywa edukacja zdrowotna rozpoczynająca się na poziomie przedszkolnym i wczesnoszkolnym, prowadzona w sposób rzetelny, wolny od napięć ideologicznych. Niezwykle ważne jest także wprowadzenie elementów edukacyjnych do wizyt w podstawowej opiece zdrowotnej, rozbudowie pozytywnej narracji o polskim systemie ochrony zdrowia. Istotnym obszarem pozostaje również edukacja dotycząca świadomych decyzji żywieniowych.
W „Raporcie” przedstawiono kilka kluczowych rekomendacji.
Po pierwsze, rekomendujemy potrzebę odbudowania zaufania pacjentów do środowiska medycznego. Żyjemy w czasach, w których opinia często staje się faktem, a alternatywne niemedyczne przekazy bywają bardziej atrakcyjne, bo obiecują proste rozwiązanie. Dlatego konieczne jest wprowadzenie komunikacji rzetelnej, ale jednocześnie atrakcyjnej i dostosowanej do różnych grup społecznych. Podkreślono także potrzeby równoległej edukacji rodziców, ponieważ bez ich wsparcia szkolne programy edukacyjnie nie osiągną pełnej skuteczności.
Po drugie, ważne jest odejście od komunikacji, która ogranicza się do moralizowania i stawiania społeczeństwa do pionu. Potrzebujemy przekazu opartego na faktach, ale podanego w sposób zrozumiały, atrakcyjny i docierający do odbiorców poprzez właściwie dobrane kanały do komunikacji.
Kolejna rekomendacja dotyczy budowania spójnej, odpowiedzialnej narracji o systemie ochrony zdrowia. Skala chorób cywilizacyjnych w Polsce i Europie nie jest przypadkowa. W dużej mierze wynika z niewłaściwych nawyków żywieniowych oraz braku aktywności fizycznej. Dlatego edukacja w tym obszarze jest jednym z najważniejszych wyzwań współczesnej polityki zdrowotnej.
Eksperci zwracają również uwagę na konieczność przechodzenia od deklaracji do konkretnych działań. Skuteczna edukacja zdrowotna musi obejmować zarówno aspekty naukowe, jak i społeczne oraz środowiskowe, a odpowiedzialność za nie powinna spoczywać na wszystkich uczestnikach systemu ochrony zdrowia.
W aspekcie konkretnych działań muszę powiedzieć, że byłem ostatnio na komisji leczenia żywieniowego i to jest komisja, która rzeczywiście pokazuje bardzo konkretne działania pod przewodnictwem pana posła Adriana Witczaka.
Wreszcie w obszarze rekomendacji żywieniowej rekomenduje się większy nacisk na personalizację zadań. Każdy z nas ma inne potrzeby zdrowotne, dlatego edukacja dotycząca żywienia powinna uwzględnić indywidualne uwarunkowania i styl życia. Właśnie takie podejście – od świadomości do odpowiedzialności – może stać się fundamentem nowej strategii edukacji zdrowotnej Polaków.
Pełna treść rekomendacji: https://zdrowie-polakow.pl/rekomendacje-7-kongresu-zdrowie-polakow-2025/
Transmisja online: https://www.youtube.com/live/0A9FGksnpWY
Foto: Marta Jakubiak