Lekarze bez Granic prowadzą program szkoleniowy dla kilku cywilnych szpitali w Polsce z zakresu reagowania na sytuacje kryzysowe spowodowane konfliktami zbrojnymi lub klęskami żywiołowymi. Przedmiotem szkoleń jest między innymi działanie szpitali w obliczu masowego napływu rannych. Swoją wiedzą dzielą się eksperci Lekarzy bez Granic z doświadczeniem pracy w Strefie Gazy, Afganistanie, Ukrainie czy Sudanie.
Trwająca wojna w Ukrainie zmieniła kontekst, w jakim Polska rozważa potencjalne scenariusze kryzysowe. W odpowiedzi na te zmiany Lekarze bez Granic w porozumieniu z lokalnymi partnerami przeprowadzili szkolenia w szpitalach w Łodzi, Suwałkach i Ełku. Organizacja wykorzystuje podczas szkoleń specjalistyczną wiedzę oraz kilkudziesięcioletnie doświadczenie w pracy podczas wszystkich poważnych, często nieprzewidywalnych i szybko rozwijających się kryzysów humanitarnych na świecie.
– W odróżnieniu od kontekstów geograficznych, w których zwykle pracujemy, ten projekt realizujemy w kraju o stabilnym systemie opieki zdrowotnej i infrastrukturze, którą można wykorzystać do celów medycznych w sytuacjach kryzysowych – powiedział Wojciech „Voitek” Asztabski, koordynator ds. przygotowania na sytuacje kryzysowe, Lekarze bez Granic. – Chcemy podzielić się z polskimi szpitalami naszym doświadczeniem w reagowaniu na nadzwyczajne okoliczności, takie jak masowy napływ dużej liczby rannych pacjentów, kiedy cały system znajduje się pod presją, a zasoby i dostęp do specjalistów mogą być ograniczone. W takich przypadkach może być konieczne wyjście poza rutynowe role, szybkie dostosowanie się do sytuacji i znalezienie natychmiastowych praktycznych rozwiązań, by ratować życie – wyjaśnił.
Przygotowanie zespołów medycznych do scenariuszy kryzysowych
Jednym z przykładów scenariusza wykorzystanego podczas szkolenia jest zdarzenie w klubie nocnym. Dwie potężne eksplozje, spowodowane atakiem dronów, powodują, że w lokalu rannych zostaje kilkadziesiąt osób. Akcję ratowniczą komplikuje awaria zasilania oraz uszkodzenia konstrukcji budynku, które narażają go na zawalenie. Ranni są transportowani karetkami i prywatnymi samochodami do szpitala klinicznego, gdzie personel musi poradzić sobie z nagłym napływem pacjentów.
Uczestnicy rozwijają praktyczne umiejętności poprzez ćwiczenia symulacyjne oparte na takich scenariuszach. Obejmują one planowanie na wypadek masowego napływu rannych, opiekę w nagłych wypadkach oraz udzielanie pomocy w sytuacjach, w których zasoby, personel i sprzęt są ograniczone. Program dotyczy również „fazy odbudowy”, która obejmuje przywrócenie funkcjonowania szpitala, zadbanie o dobrostan personelu, wsparcie psychologiczne oraz analizę zmierzającą do poprawy gotowości na kolejne zdarzenia. Jedna z sesji skupia się na przekazaniu doświadczeń z wojny w Ukrainie dotyczących tworzenia podziemnego szpitala.
– W dynamicznie zmieniającym się środowisku bezpieczeństwa przygotowanie personelu medycznego do działania w sytuacjach nadzwyczajnych ma szczególne znaczenie. Szkolenia prowadzone przez Lekarzy bez Granic pozwoliły naszym pracownikom zetknąć się z wiedzą oraz doświadczeniami zdobywanymi podczas misji humanitarnych na całym świecie. Takie inicjatywy wzmacniają kompetencje, które mogą okazać się kluczowe w ochronie zdrowia – powiedział prof. Waldemar Machała, kierownik Kliniki Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.
W ramach projektu przewidziano także szkolenia dla przedstawicieli Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS) oraz wybranych jednostek Państwowej Inspekcji Sanitarnej (PIS). Dotyczą one budowania odporności społecznej i instytucjonalnej w sytuacjach potencjalnego kryzysu. Szkolenia obejmują m.in. komunikację ryzyka i kryzysową, przeciwdziałanie dezinformacji, przygotowanie logistyczne, zapewnianie bezpieczeństwa zdrowotnego wody i żywności oraz reagowanie na ogniska chorób zakaźnych.
Szkolenia prowadzą instruktorzy z wieloletnim doświadczeniem w reagowaniu na kryzysy humanitarne, w tym w sytuacjach konfliktów zbrojnych. Doświadczenie zdobywali między innymi podczas ostatniej wojny w Strefie Gazy, a także w ramach projektów realizowanych w Afganistanie, Iraku, Syrii, Jemenie, Ukrainie, Sudanie, Demokratycznej Republice Konga i w innych krajach.
***
Lekarze bez Granic – udzielają pomocy medycznej wszystkim, którzy jej potrzebują, zgodnie ze swoją misją i wartościami humanitarnymi. Organizacja kieruje się zasadami neutralności, nie opowiadając się po żadnej ze stron konfliktów politycznych lub zbrojnych, bezstronności w pomaganiu opartym na potrzebach medycznych, bez względu na narodowość, przynależność polityczną lub inną, oraz niezależności finansowej, oznaczającej nieprzyjmowanie funduszy od rządów ani żadnych powiązanych podmiotów.
Foto: magnific.com; arch. Lekarze bez Granic