NOWOŚĆ!Już dziś zapisz się, aby otrzymywać nasz newsletter! Zapisz się 

Co? Gdzie? Kiedy?Wszechstronny lekarz

Polska neurologia na zakręcie

Neurologia to nowoczesna dziedzina medycyny, w której obserwuje się intensywny rozwój w obszarze diagnostyki i leczenia, a jednocześnie specjalizacja, której dotyka kryzys kadrowy – zbyt mało studentów wybiera tę specjalność, a młodzi neurolodzy preferują pracę w placówkach otwartych ze względu na niskie wyceny świadczeń szpitalnych, wysokie obłożenie pracą na oddziałach i nieadekwatne do niego zarobki. Polskie Towarzystwo Neurologiczne apeluje do Ministerstwa Zdrowia o jak najszybsze rozwiązanie palących problemów polskiej neurologii.

Z zaburzeniami określanymi szeroko jako choroby mózgu żyje w Europie ponad 165 milionów ludzi i liczba ta wciąż wzrasta. Jest to spowodowane nie tylko starzeniem się społeczeństwa, ale także zmianami cywilizacyjnymi. Szacuje się, że jedna na trzy osoby cierpi lub będzie cierpieć z powodu tych zaburzeń.

Mózg jest najbardziej złożonym organem ludzkiego ciała, a jego zaburzenia są jednym z największych wyzwań dla nauki i systemu opieki zdrowotnej. Najczęstsze zaburzenia neurologiczne to udary mózgu, choroby Alzheimera i Parkinsona, które dotykają osób starszych. Schorzenia neurologiczne, takie jak: padaczka, stwardnienie rozsiane czy migrena dotyczą coraz częściej osób młodych. W diagnostyce i terapii tych chorób nastąpił ogromny postęp. Niestety, przez studentów i młodych lekarzy neurologia jest wciąż postrzegana głównie jako specjalizacja diagnostyczna. Z tego względu jest zbyt rzadko wybierana, co skutkuje brakami kadrowymi. To jeden z najpoważniejszych problemów współczesnej neurologii w Polsce.

– Braki kadrowe dotyczą głównie personelu oddziałów neurologii i oddziałów udarowych. Jeżeli nie zachęcimy rezydentów do kształcenia się w tej specjalizacji, to przy rosnącej liczbie pacjentów z chorobami mózgu wkrótce zabraknie lekarzy do pracy. Konieczne są zmiany systemowe, w tym uznanie neurologii za specjalizację priorytetową – powiedział prof. dr hab. n. med. Jarosław Sławek, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, kierownik Oddziału Neurologicznego i Udarowego Szpitala św. Wojciecha w Gdańsku, Gdański Uniwersytety Medyczny.

Niezbędne są też zmiany w zakresie wyceny pobytu chorych w oddziałach szpitalnych, tak by czas pobytu był adekwatny do potrzeb poszczególnych pacjentów, a nie narzucony odgórnie dla danej jednostki chorobowej.

– Sztywne ramy czasowe dotyczące pobytu pacjenta w szpitalu i narzucenie wykonania konkretnych badań powoduje niepotrzebne zajmowanie łóżek przez niektórych chorych, a także angażowanie czasu pracy lekarzy, których liczba i tak jest niewystarczająca. Potrzebne są zmiany dotyczące organizacji opieki szpitalnej i zmiany w wycenach procedur – powiedział prof. dr hab. n. med. Konrad Rejdak, prezes – elekt Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, kierownik Katedry i Kliniki Neurologii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Częstsze występowanie chorób neurologicznych powoduje wzrost kosztów bezpośrednich i kosztów pośrednich związanych ze zwolnieniami lekarskimi chorych i ich opiekunów, bezrobociem pacjentów dotkniętych chorobą oraz pomocą społeczną.

– Zgodnie z szacunkami Europejskiej Rady Mózgu całkowity koszt leczenia chorób mózgu w 30 krajach europejskich wzrósł z 386 mld euro w 2004 r. do 798 mld euro w 2010 r. Oznacza to, że koszty związane z chorobami mózgu są wyższe niż suma kosztów wynikających z chorób nowotworowych, sercowo-naczyniowych i cukrzycy. Trzeba więc wprowadzić takie zmiany i rozwiązania, które pozwolą na zwiększenie wartości zdrowotnej, poprzez zwiększenie skuteczności profilaktyki, poprawę efektów leczenia i doświadczeń pacjenta z korzystania z opieki, a tym samym lepszego wykorzystania środków finansowych przeznaczanych na ten obszar ochrony zdrowia – powiedziała dr Małgorzata Gałązka-Sobotka, dyrektor Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego, Wiceprzewodnicząca Rady Narodowego Funduszu Zdrowia.

W neurologii dokonała się rewolucja w zakresie diagnostyki chorób mózgu. Lepsze technicznie wykorzystanie rezonansu magnetycznego, izotopów w badaniach PET i SPECT czy też odkrycie znaczenia genów w powstawaniu chorób neurologicznych i możliwość naprawy genów sprawiają, że pacjentom dotkniętym chorobami neurologicznymi można pomagać w coraz lepszy sposób i wpływać na jakość i długość ich życia. Ale dla pacjentów równie ważny jest dostęp do nowoczesnych terapii. Niestety, w Polsce wciąż brakuje równego dostępu do terapii w programach lekowych np. stwardnienia rozsianego, spastyczności po udarze mózgu czy też najcięższych form migreny. Dostęp do istniejących programów lekowych jest uznaniowy i zależy od decyzji lokalnych oddziałów NFZ.

– Istniejące programy lekowe w neurologii często nie są atrakcyjne dla dyrektorów szpitali, bo wymagają zaangażowania wysokiej klasy specjalistów w zamian za minimalną formę zapłaty za ich pracę. To sprawia, że programy mogą być w różnym stopniu dostępne dla pacjentów w zależności od miejsca zamieszkania. Ta sytuacja zdecydowanie wymaga poprawy i wprowadzenia zmian systemowych dotyczących wyceny procedur medycznych – dodał prof. Jarosław Sławek.

Leczenie ostrej fazy udaru niedokrwiennego mózgu metodą trombektomii mechanicznej to kolejny przykład nierównego dostępu do leczenia. W tej chwili tylko 7 ośrodków w całej Polsce bierze udział w programie pilotażowym, gdzie wykorzystuje się tę metodę w leczeniu udarów mózgu. Tymczasem, aby zapewnić pacjentom w całej Polsce możliwość skorzystania z tej metody, powinna być wykonywana przez minimum 24 ośrodki. Zapewnienie pacjentom dostępu do większej niż przewiduje pilot ilości ośrodków jest tym ważniejsze, że w przypadku udaru mózgu czas dotarcia do szpitala ma kluczowe znaczenie dla możliwości zastosowania trombektomii mechanicznej, a w efekcie dla powodzenia leczenia – apeluje prof. Konrad Rejdak.

– Aby móc skorzystać z trombektomii mechanicznej pacjent musi trafić do szpitala w ciągu 6 godzin od wystąpienia udaru. Dlatego tak ważne jest, aby zabiegi były wykonywane na terenie całego kraju, a nie tylko w 7 ośrodkach. Placówek mających doświadczenie w wykonywaniu zabiegów mamy więcej i należy jak najszybciej włączyć je do projektu. Od tego zależy życie pacjentów – dodaje prof. Jarosław Sławek.

Inwestycje w neurologię mogą przynieść wymierne korzyści dla pacjentów w postaci zmniejszenia śmiertelności i niepełnosprawności czy zwiększenia samodzielności, ale także dla całego systemu opieki zdrowotnej poprzez lepsze wykorzystanie zasobów ludzkich i środków finansowych.

– Choroby mózgu powinny znaleźć się wśród kluczowych priorytetów polityki zdrowotnej, obok kardiologii i onkologii. Już czas, by decydenci dostrzegli wpływ nierozwiązanych problemów polskiej neurologii i psychiatrii na zdrowie publiczne – powiedziała dr Małgorzata Gałązka-Sobotka.

Przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Neurologicznego poinformowali uczestników spotkania o inauguracji akcji edukacyjnej „Neurologia bliżej niż myślisz”, poprzez którą chcą szerzej informować Polaków na temat chorób neurologicznych – zapobiegania, objawów, sposobów leczenia i metod rehabilitacji.

– Chcemy uwrażliwić społeczeństwo na wszystkie istotne aspekty chorób neurologicznych – powiedział prof. Jarosław Sławek. Ta wiedza służy zarówno w kontaktach z chorymi, ale też może pomóc w odpowiedniej, wczesnej diagnozie osób, które dopiero zaczynają chorować czy nie są świadome rozwijającego się schorzenia.      A wczesne rozpoczęcie leczenia daje zwykle szansę na lepsze efekty.

– Niewątpliwie największym wyzwaniem na przyszłość jest wprowadzenie terapii neuroprotekcyjnych i regeneracyjnych w celu przywracania utraconych funkcji neurologicznych. Takie badania już trwają i dają nadzieję milionom pacjentów na świecie dotkniętych trwałym kalectwem – powiedział prof. Konrad Rejdak.

Powiązane artykuły
LEKARZWszechstronny lekarz

Co myślą młodzi i jakie mają plany (raport)

Młodzi ludzie nieustannie szukają balansu pomiędzy marzeniami a rzeczywistością. Jak uczniowie pod koniec szkoły średniej kształtują swoje życiowe drogi? Odpowiedzi na to…
Co? Gdzie? Kiedy?Aktualności

Czy dziedziczymy skutki traumy poprzednich pokoleń?

Odpowiedzi na to pytania szukali będą szukać uczestnicy II Konferencji Siła Więzi, która w dniach 28-29.06 odbędzie się w Warszawie pod hasłem…
Co? Gdzie? Kiedy?Aktualności

9 czerwca 2.KNDS: Polska Szkoła Otochirurgii

Już wkrótce w ramach 2. Kongresu Nauka dla Społeczeństwa o Polskiej Szkole Otochirurgii będą rozmawiać wybitni eksperci. Spotkanie odbędzie się w niedzielę,…
Zapisz się, aby otrzymywać nasz newsletter