Na łamach czasopisma Heart ukazał się raport z australijskiego retrospektywnego badania kontrolnego, prowadzonego w okresie trzech kolejnych sezonów epidemicznych grypy (lata 2008–2010), oceniającego, czy zachorowanie na grypę jest czynnikiem ryzyka zawału serca u osób po 40. roku życia, oraz czy szczepienie przeciwko grypie sezonowej może zmniejszyć to ryzyko.
Osoby zaszczepione przeciwko grypie są mniej zagrożone zawałem serca niż osoby, które się nie zaszczepiły. fot. FreeDigitalPhotos.net
Do badania zakwalifikowano 275 chorych hospitalizowanych z powodu świeżego zawału serca oraz 284 osoby bez zawału, które stworzyły grupę kontrolną. Nieco ponad połowa uczestników (51 proc.) była zaszczepiona przeciwko grypie sezonowej w roku kwalifikacji do badania (znamiennie częściej osoby z grupy kontrolnej niż osoby, u których doszło do zawału serca). Od wszystkich 559 osób dwukrotnie pobierano próbki z nosogardła oraz próbki krwi (na początku badania i po 4–6 tygodniach) w celu wirusologicznego i serologicznego potwierdzenia ewentualnego chorowania na grypę. Zakażenie wirusem grypy potwierdzono u 9,5 proc. uczestników badania, istotnie częściej u osób z zawałem serca niż w grupie kontrolnej 12,4 proc. vs 6,7 proc. Efektywność szczepienia przeciwko grypie w profilaktyce zawału serca oszacowano na 45 proc.
Zdaniem autorów, jest jeszcze za wcześnie na wyciąganie jednoznacznych wniosków dotyczących korzyści ze szczepienia przeciwko grypie w prewencji ostrych incydentów wieńcowych. Niemniej pozytywny efekt szczepienia przeciwko grypie u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca stwierdzano także w innych badaniach, również w tych przeprowadzanych z randomizacją.
Specjaliści przypominają, że szczepienie przeciwko grypie jest tanie, a ryzyko związanych z nim poważnych działań niepożądanych jest znikome. Jeśli potwierdzi się efekt przeciwzawałowy szczepienia, będzie to kolejny ważny argument za zasadnością finansowania tych szczepień z budżetu państwa dla wszystkich chorych.
A w jaki sposób chorowanie na grypę może zwiększać ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych? Jak udokumentowano, wirus grypy jest zbudowany z cząsteczek podobnych do składników blaszki miażdżycowej. Przeciwciała powstające przeciwko wirusowi mogą się więc łączyć także z blaszką miażdżycową i powodować jej pękanie, a w efekcie zawał serca czy udar mózgu. Dodatkowo, ryzyko chorób sercowonaczyniowych zwiększają pojawiające się podczas infekcji stres, przyspieszona częstotliwość rytmu serca oraz odwodnienie.
Reasumując, w świetle dotychczasowej wiedzy zachęcanie chorych na chorobę niedokrwienną do szczepienia się przeciwko grypie ma racjonalne podstawy naukowe.