Pięć lat analiz i jeden cel: wskazać miasta, które najlepiej wspierają zdrowie i dobrostan swoich mieszkańców. 5. edycja Indeksu Zdrowych Miast, realizowanego od 2022 roku przez naukowców ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie i Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie oraz Grupę LUX MED, pokazuje, które samorządy najskuteczniej inwestują w jakość życia mieszkańców oraz najlepiej odpowiadają na współczesne wyzwania związane m.in. ze zdrowiem, środowiskiem, edukacją, mieszkalnictwem czy infrastrukturą.
Tegoroczna odsłona projektu to również dodatkowe wyróżnienie dla miasta, które w ciągu ostatnich pięciu lat odnotowało największą poprawę swojej pozycji w rankingu ogólnym Indeksu Zdrowych Miast. Podczas Kongresu Zdrowe Miasta w Zamku Ujazdowskim w Warszawie nagrodzeni zostali laureaci kategorii głównych i sektorowych. Łącznie 12 miast.
Zmiany w polskich miastach na przestrzeni pięciu lat
Indeks Zdrowych Miast po raz kolejny pokazuje, które z nich tworzą najlepsze warunki do zdrowego, bezpiecznego i komfortowego życia. Ranking obejmuje 66 miast na prawach powiatu, a analiza uwzględnia osiem obszarów mających wpływ na zdrowie i dobrostan mieszkańców: zdrowie, ludność i pokolenia, usługi komunalne i społeczne, edukację, mieszkalnictwo, środowisko, przestrzeń oraz infrastrukturę. Dzięki pięcioletniej perspektywie Indeks pozwala nie tylko wskazać aktualnych liderów, lecz także zidentyfikować miasta, które w sposób trwały i konsekwentny poprawiają jakość życia mieszkańców.
Łącznie 12 miast.
– Jubileuszowa edycja Indeksu Zdrowych Miast jest dla nas szczególnym momentem. Przez pięć lat, dzięki współpracy Grupy LUX MED, Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i ruchu Open Eyes Economy, udało się stworzyć projekt, który wspiera miasta w budowaniu lepszych warunków życia dla mieszkańców. Jego siłą jest połączenie rzetelnej wiedzy naukowej, doświadczeń praktyków oraz perspektywy samych mieszkańców. Wierzymy, że taka współpraca pozwala skutecznie odpowiadać na wyzwania związane ze zdrowiem, jakością życia i zrównoważonym rozwojem miast – podkreśla dr Anna Rulkiewicz, prezeska Grupy LUX MED.
Te samorządy wyznaczają najwyższe standardy
Wyniki po raz kolejny zaprezentowano w podziale na dwie grupy: miasta powyżej oraz poniżej 300 tys. mieszkańców. Takie podejście pozwala porównywać samorządy funkcjonujące w zbliżonych warunkach i mierzące się z podobnymi wyzwaniami rozwojowymi.
W kategorii największych miast zwyciężyła Warszawa, która awansowała na pierwsze miejsce, zamieniając się pozycją z ubiegłorocznym liderem – Poznaniem. Stolica Wielkopolski tym razem zajęła drugie miejsce na podium. Na 3. pozycji znalazł się natomiast Lublin, który awansował aż z 5. miejsca. Zmiany w czołówce rankingu pokazują, że walka o miano najlepszego miasta do życia pozostaje niezwykle wyrównana. Wśród miast poniżej 300 tys. mieszkańców pierwsze miejsce zajęła Bielsko-Biała, wyprzedzając Rzeszów, który utrzymał drugą pozycję w zestawieniu. Na trzecim miejscu uplasował się natomiast Białystok.
– Zdrowe i dobrze funkcjonujące społeczeństwo powstaje tam, gdzie odpowiedzialnie kształtowane są zarówno przestrzenie do życia, jak i środowisko pracy. Piąta, jubileuszowa edycja Indeksu Zdrowych Miast potwierdza, jak ważne jest systematyczne monitorowanie czynników kształtujących rozwój lokalnych społeczności. Od początku celem raportu było wspieranie miast w identyfikowaniu mocnych stron i obszarów wymagających szczególnej uwagi, a także inspirowanie do wdrażania rozwiązań sprzyjających zdrowiu i poprawie jakości życia mieszkańców. Dzięki konsekwentnie prowadzonej analizie możemy dziś spojrzeć na zmiany zachodzące w polskich miastach w szerszej, pięcioletniej perspektywie – powiedział prof. Jerzy Hausner, przewodniczący Rady Programowej Open Eyes Economy Summit, Fundacja GAP.
Liderami poszczególnych kategorii Indeksu Zdrowych Miast 2026 zostały:
🏆 Zdrowie – Rybnik
🏆 Ludność i pokolenia – Rzeszów
🏆 Usługi komunalne i społeczne – Rzeszów
🏆 Edukacja – Kraków
🏆 Mieszkalnictwo – Sopot
🏆 Środowisko – Olsztyn
🏆 Przestrzeń – Chorzów
🏆 Infrastruktura – Warszawa
Na 3. pozycji znalazł się natomiast Lublin, który awansował aż z 5. miejsca.
Miasto 5-lecia Indeksu Zdrowych Miast
Tegoroczna edycja Indeksu przynosi również wyjątkowe wyróżnienie. Tytuł Miasta 5-lecia przypadł miastu Zabrze, które między pierwszą a tegoroczną edycją rankingu awansowało z 58. na 27. miejsce, poprawiając swoją pozycję aż o 31 miejsc. Kolejne miejsca zajęły Bydgoszcz (awans o 23 pozycje), Rybnik (o 18 pozycji) oraz Bielsko-Biała (o 16 pozycji).
Wyniki zestawienia pokazują, że liderzy pięciolecia nie zawsze są tymi samymi miastami, które zajmują najwyższe miejsca w rankingu. Czołówka Indeksu pozostaje stosunkowo stabilna, natomiast największe zmiany zachodzą w środkowej i dolnej części zestawienia. Wyróżnienie Miasta 5-lecia pozwala więc dostrzec samorządy, które w ostatnich latach najskuteczniej nadrabiały dystans do liderów i konsekwentnie poprawiały warunki życia swoich mieszkańców.
– Pięcioletnia historia Indeksu Zdrowych Miast pokazuje, że rozwój miasta jest procesem wymagającym konsekwencji i długofalowego podejścia. Tytuł Miasta 5-lecia pozwala dostrzec samorządy, które dzięki systematycznej pracy i przemyślanym działaniom osiągnęły największy postęp na tle innych miast. To dowód na to, że skuteczna polityka rozwoju może przynosić wymierne efekty i realnie poprawiać jakość życia mieszkańców – powiedziała dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak, prof. SGH, prorektorka ds. nauki Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, koordynująca prace zespołu badawczego Indeksu Zdrowych Miast.
Co o swoich miastach sądzą mieszkańcy?
Podobnie jak w poprzednich edycjach, uzupełnieniem Indeksu Zdrowych Miast są wyniki badania ankietowego przeprowadzonego wśród mieszkańców. Ankieta stanowi cenne uzupełnienie analiz opartych na danych statystycznych, pozwalając spojrzeć na jakość życia z perspektywy osób na co dzień korzystających z miejskiej infrastruktury i usług publicznych.
Wyniki badania pokazują, że mieszkańcy generalnie dobrze oceniają miejsca, w których żyją. Ponad połowa respondentów (52%) zgadza się ze stwierdzeniem, że ich miasto jest dobrym miejscem do życia.
Najwyżej ocenione przez mieszkańców miasta:
1. Gdańsk
2. Białystok
3. Rybnik
– Jubileuszowa, 5. edycja Indeksu Zdrowych Miast pokazuje nie tylko, które samorządy najlepiej odpowiadają dziś na potrzeby mieszkańców, ale również jak zmieniają się polskie miasta na przestrzeni lat. Wyniki rankingu głównego, kategorii sektorowych, badania mieszkańców oraz wyróżnienie Miasta 5-lecia tworzą wielowymiarowy obraz jakości życia w polskich miastach i pozwalają spojrzeć na zdrowie mieszkańców w szerszym kontekście społecznym, środowiskowym i gospodarczym – mówi dr hab. Piotr Wachowiak, prof. SGH, rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.
Indeks Zdrowych Miast 2026: Indeks Zdrowych Miast 2026
Foto: arch. organizatora