– Ostatnie tragiczne wydarzenia w polskich szkołach skłaniają do refleksji nad bezpieczeństwem uczniów, ich zdrowiem psychicznym oraz skalą przemocy, z jaką mierzą się młodzi ludzie. Nie powinniśmy pochopnie przesądzać o przyczynach konkretnych zdarzeń, jednak nie możemy ignorować niepokojących sygnałów dotyczących kondycji psychicznej młodzieży – mówi dr n. med. Bogusława Bukowska, dyrektor Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.
Wyniki raportu „Młodzież 2025”, przygotowanego na zlecenie Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom przez CBOS, pokazują, że ponad połowa badanych uczniów doświadczyła przynajmniej jednej z analizowanych form przemocy szkolnej, takich jak wykluczanie przez rówieśników, cyberprzemoc, przemoc fizyczna czy wymuszenia.
Najczęściej wskazywano wykluczenie lub odtrącenie przez grupę rówieśniczą (37 proc.). Co więcej, 42 proc. wykazuje co najmniej umiarkowane objawy depresji. Badanie wskazuje również, że doświadczanie przemocy wiąże się z gorszym samopoczuciem psychicznym i większym nasileniem objawów depresyjnych.
– Wykluczanie, poniżanie czy hejt w internecie nie mogą być bagatelizowane ani traktowane jako naturalny element dorastania. Każdy młody człowiek powinien mieć poczucie bezpieczeństwa i wiedzieć, że w sytuacji kryzysu może liczyć na pomoc dorosłych. Dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznawanie niepokojących sygnałów, reagowanie na wszelkie przejawy przemocy oraz zapewnienie uczniom dostępu do wsparcia psychologicznego. Bezpieczeństwo w szkole to nie tylko ochrona przed przemocą fizyczną, ale również troska o dobrostan psychiczny i relacje między uczniami – podkreśla dr n. med. Bogusława Bukowska.
W badaniu odnotowano rekordowy wzrost stresu wśród uczniów, przy jednoczesnym spadku poczucia bycia docenianym, szczególnie u dziewcząt. Ponad połowa badanych doświadczyła przynajmniej jednej formy przemocy rówieśniczej, z czego najczęstszą jest wykluczenie oraz cyberprzemoc. Ogólnej tendencji spadkowej w kwestii spożycia substancji psychoaktywnych towarzyszy wzrost poziomu ich używania na terenie szkoły: o zażywaniu narkotyków w tym miejscu mówi obecnie blisko dwie piąte uczniów, wzrósł również odsetek badanych potwierdzających spożywanie alkoholu i palenie papierosów na terenie szkoły. Do rekordowo niskiego poziomu spadł odsetek szkół wolnych od substancji psychoaktywnych.
„Wyniki badania dobrostanu psychicznego młodzieży mogą napawać niepokojem: samopoczucie uczniów ostatnich klas szkół ponadpodstawowych określone na podstawie częstości przeżywania różnych stanów emocjonalnych jest wyraźnie gorsze niż ogółu dorosłych. Wchodzący w dorosłość młodzi ludzie zdecydowanie częściej doświadczają negatywnych, nieprzyjemnych przeżyć, w tym także stanów depresyjnych i myśli samobójczych. Szczególnie często negatywne emocje przeżywają dziewczęta – być może po części wynika to z tego, że lepiej potrafią rozpoznawać swoje stany emocjonalnie i bardziej otwarcie przyznają się do ich odczuwania. Wśród uwarunkowań kondycji psychicznej znajdujemy tak różne czynniki jak: wiara, sposób korzystania z internetu, relacje społeczne czy warunki materialne.” – czytamy we wnioskach raportu „Młodzież 2025”.
Pełny raport dostępny jest pod linkiem.
Foto: arch. prywatne; magnific.com