Według Badania Potrzeb Społecznych Seniorów 2025 samotność dotyka aż 36% seniorów, 25% z nich deklaruje stany przedłużającego się obniżonego nastroju, a 30% cierpi na depresję. To są alarmujące wyniki, świadczące o potrzebie zmian i jak największej aktywizacji seniorów.
„Przeciwdziałanie wykluczeniu osób starszych powinno stać się jednym z priorytetów polityki zdrowotnej i społecznej państwa” – rekomendację nr 7. Kongresu Zdrowie Polaków przedstawił Łukasz Salwarowski, prezes Stowarzyszenia MANKO, redaktor naczelny „Głosu Seniora”.
– Przypomnę dane, o których warto pamiętać: 30 proc. społeczeństwa jest 60 plus, czyli 10 mln osób, a idziemy w kierunku 40 proc., czyli 14 mln seniorów w Polsce.
Najpierw muszę państwa trochę zaniepokoić i przestraszyć. 86 proc. seniorów oczekuje lepszego dostępu do lekarzy specjalistów. Średni czas oczekiwania na wizytę to ponad rok. Z płatnych wizyt lekarskich musiało skorzystać 44 proc. seniorów, a 47 proc. musiało zrezygnować z leczenia lub leków z powodów finansowych. 36 proc. seniorów to osoby samotne, a 25 proc. – aż! – deklaruje stany depresyjne. Zaledwie 11 proc. osób starszych deklaruje regularną aktywność fizyczną, a tylko 9 proc. aktywność zawodową po 60. r.ż.
41 proc. mieszka w bloku lub kamienicy bez windy, będąc obecnym lub potencjalnym niewolnikiem czwartego piętra. 20 proc. ogranicza wyjścia z powodu braku toalet publicznych. 30 proc. respondentów podało, że była wobec nich próba oszukania, a 8 proc. oszukano. Zatem nie wygląda to zbyt kolorowo, zwłaszcza że wszyscy będziemy seniorami, o czym warto pamiętać. W Polsce takiej kampanii, że wszyscy będziemy seniorami, na pewno brakuje.
Rekomendujemy długofalową, spójną oraz międzysektorową, panadpartyjną strategię wspierania aktywnego i zdrowego starzenia się, zwiększania finansowania działań z zakresu aktywizacji fizycznej, zwiększenia finansowania aktywizacji społecznej, fizycznej i psychicznej, np. poprzez zwiększenie dofinasowania programów rządowych Senior+, Aktywni+, które teraz będą zamknięte w programie ASY.
100 mln zł łącznie dla gmin i organizacji pozarządowych to kropla w morzu potrzeb aktywizacji zawodowej seniorów. Jak powiedziałem wcześniej, tylko 9 proc. seniorów jest aktywna zawodowo po 60. Jest to o wiele, wiele mniej niż średnia w Unii Europejskiej. Dlatego apelujemy o wprowadzenie zmian prawnych motywujących pracodawców do zatrudniania i niezwalniania seniorów oraz kampanii promujących wśród osób starszych przedłużenie swojej misji zawodowej.
Jeżeli chodzi o niwelowanie barier, apelujemy o wsparcie kampanii „Stop niewolnictwu czwartego piętra” . Nadal w Polsce można legalnie wybudować kamienicę lub blok czteropiętrowy bez windy. Czekamy na te regulacje.
Apelujemy o stworzenie większej ilości toalet publicznych również w dyskontach, ponieważ 20 proc. seniorów ogranicza wyjścia z domu, stając się przedwcześnie niepełnosprawnym z powodu braku toalet.
Jeśli chodzi o wsparcie ekonomiczne, jak powiedziałem wcześniej, aż 47 proc. seniorów musiało zrezygnować z leczenia lub z leków z powodu braku finansów. Dlatego apelujemy o wsparcie naszej kampanii Ogólnopolska Karta Seniora.
Jeśli chodzi o bezpieczeństwo, brakuje funduszy na jego promocję. Tutaj przykładem jest kampania Bezpieczny Senior: Stop Manipulacji – Nie Daj się Oszukać , a jeśli chodzi o aktywizację zawodową – kampanie Pracodawca Przyjazny Seniorom i Srebrny Przedsiębiorca .
Apeluję o współpracę, o solidarność ponad podziałami – współpracujmy, nie konkurujmy, bo wszyscy będziemy seniorami.
Rekomendacje 7. Kongresu Zdrowie Polaków: https://zdrowie-polakow.pl/rekomendacje-7-kongresu-zdrowie-polakow-2025/
Transmisja online: https://www.youtube.com/live/0A9FGksnpWY
Foto: Marta Jakubiak