NOWOŚĆ!Już dziś zapisz się, aby otrzymywać nasz newsletter! Zapisz się 

AktualnościCo? Gdzie? Kiedy?

Złamania osteoporotyczne –­ narastający problem

Złamania osteoporotyczne to narastający problem medyczny, ekonomiczny, społeczny, zwłaszcza w szybko starzejących się społeczeństwach, takich jak np. populacja polska.

Profesor Juliet Compston (Wielka Brytania) szacuje, że w roku 2010 na świecie wystąpiło od 2 do 7 milionów osteoporotycznych złamań bliższego końca kości udowej – czyli  końca kości udowej bliżej biodra. Złamania kręgów kręgosłupa i innych kości były jeszcze liczniejsze, a ich liczba trudniejsza do ustalenia. Złamanie osteoporotyczne to złamania niskoenergetyczne wywołane niewielką siłą urazu, a czasem to wręcz złamanie samoistne.

  • To właśnie jest istotą tej choroby, która osłabia kość, czyniąc ją podatną na złamania. Złamania to nie tylko ból i niesprawność, to także wysokie ryzyko zgonu (kość udowa!) z powodu możliwych powikłań oraz niesprawność przewlekła, wymagająca często stałej już pomocy innych osób.

Według danych NFZ (informacja własna) w Polsce występuje rocznie ok 30 tys. złamań osteoporotycznych kości udowej. Nie wiemy dokładnie ile występuje złamań innych kości: kręgów, kości ramiennej, kości przedramion, żeber, piszczeli. Nie wszystkie te złamania są wykrywane, leczone i sprawozdawane do płatnika jakim jest NFZ – to źle, że nie ma dobrej rejestracji tych złamań i kontroli kosztów – nie tylko bezpośrednich kosztów leczenia, ale i kosztów pośrednich.

Opracowanie Map Potrzeb Zdrowotnych dla wszystkich województw przez Ministerstwo Zdrowia w 2016-2017 roku w pewien sposób pokazało zakres problemu, trudności i braki w tym zakresie, ale do tej pory nie przełożyło się to na utworzenie dobrego sprawnego sytemu rejestracji złamań i realnej kalkulacji kosztów. W wielu krajach istnieją wyspecjalizowane rejestry złamań służące nie tylko epidemiologii, ale i śledzeniu efektów leczenia lub jego braków. Capture the Fracture – to cała międzynarodowa sieć rejestrów złamań.

Z szacunków demograficznych wynika, że osteoporoza, którą można potwierdzić densytometrycznie (densytometr –  aparat, który ocenia gęstość mineralną kości) występuje u ok 2,5-2,7 miliona osób, głównie kobiet po 50 roku życia (ale i u starszych mężczyzn), natomiast analiza sprzedaży leków stosowanych w leczeniu tej choroby wykazuje, że w sposób stały i w miarę zgodny z obowiązującymi zasadami leczonych jest nie więcej niż 200 tysięcy chorych. To mniej niż 10 procent! Jeszcze gorszą informacją jest ta, że ogromna większość osób (ponad 80%), które doznały osteoporotycznego złamania, po zaopatrzeniu chirurgicznym nie otrzymuje leczenia farmakologicznego osteoporozy i nie jest kierowana na dalszą diagnostykę w tym kierunku. Wiele z tych osób nie jest nawet informowane, że przyczyną złamania mogła być osteoporoza!

Zawodzi w praktyce jakakolwiek współpraca i koordynacja opieki nad pacjentem pomiędzy oddziałem lub ambulatorium urazowym, który leczy złamanie a poradnią specjalistyczną, która zajmuje się diagnostyką i leczeniem osteoporozy. Zawodzi też współpraca pomiędzy lekarzami pierwszego kontaktu, którzy mogą łatwo wykryć osoby zagrożone wysokim ryzykiem złamań a ośrodkami specjalistycznymi j.w. Czy tak trudno jest zmierzyć wzrost u starszej osoby? Stwierdzenie zmniejszenia wzrostu o ponad 3 cm to prawie zawsze wynik osteoporotycznych złamań kręgów. Czy tak trudno zapytać pacjentkę o urazy, dokonane złamania, skłonność do upadków?

Żeby tego wszystkiego dokonać nie musimy przeprowadzać rewolucyjnej reorganizacji  sytemu opieki zdrowotnej. Potrzebna jest podstawowa wiedza, dobra wola i koordynacja działań zgodnie z powszechnie dostępnymi rekomendacjami w tym zakresie.

Są takie rekomendacje publikowane w Polsce od kilku lat i uaktualniane w miarę potrzeb. Są kierowane zarówno do ortopedów – traumatologów, jak i do wszystkich innych lekarzy, w tym lekarzy POZ i lekarzy rodzinnych.     

Autor: prof. dr hab. med. Piotr Głuszko, kierownik Kliniki i Polikliniki Reumatologii Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji w Warszawie

Powiązane artykuły
PACJENTAktualności

Pacjenci i neurolodzy czekają na program opieki koordynowanej

Każdego roku w Polsce na chorobę Parkinsona zapada niemal 8 tys. osób. Obecnie pacjentów zdiagnozowanych i leczonych jest ponad 90 tys. Nieco…
PACJENTAktualności

Empatia – Aktywizacja – Zaufanie (zdjęcia)

Pod takim hasłem 14 marca odbył się Trzeci Kongres Zdrowia Kobiet. Rozmawiano o profilaktyce, leczeniu, rehabilitacji, diagnostyce, a także o tym, w…
PACJENTAktualności

20 marca to Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej

To dobra okazja, aby przypomnieć zasady profilaktyki próchnicy. Udzielą ich eksperci Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej oraz Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego. Wprowadzenie do codziennej…
Zapisz się, aby otrzymywać nasz newsletter

    Dodaj komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *