Cukrzyca to choroba przewlekła, z którą w Polsce zmaga się już prawie 3 miliony osób. Wiele osób uważa, że choroba przewlekła stanowi istotną przeszkodę w prowadzeniu aktywnego życia, dlatego zdarza się, że osoby z cukrzycą rezygnują ze sportu i z aktywności fizycznej. Często dzieje się tak z powodu obaw przed pojawieniem się hipoglikemii.
„Aktywność fizyczna w cukrzycy pozwala na lepszą kontrolę choroby, ale musi odbywać się pod okiem lekarza i być dopasowana do możliwości pacjenta. fot. Archiwum
Ocenia się, że w naszym kraju na leczenie powikłań cukrzycy wydaje się blisko 3,5 miliarda złotych rocznie. Jednym z najczęstszych powikłań u osób chorujących na cukrzycę jest hipoglikemia. Polega ona na nadmiernym obniżeniu poziomu glukozy we krwi (za niebezpieczny uważa się spadek glikemii poniżej 70 mg/dl, czyli 3,9 mmol/l według ostatnich zaleceń ADA i PTD). Najczęstszą przyczyną hipoglikemii jest nieprawidłowa kontrola cukrzycy wynikająca z niewłaściwego stosowania leków.
Czynnikami sprzyjającymi hipoglikemii są: niewłaściwa dieta, niestosowanie się do zaleceń lekarskich, a także brak dostosowania diety czy terapii do planowanej aktywności fizycznej. Na ryzyko epizodów hipoglikemii, w tym epizodów ciężkich i nocnych, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia, narażeni są częściej pacjenci stosujący leki hipoglikemizujące starszej generacji. Hipoglikemia u osób z cukrzycą typu 1. i typu 2. jest przede wszystkim powiązana z leczeniem insuliną. Hipoglikemia objawia się zwykle nagłym osłabieniem, utratą zdolności koncentracji, pogorszeniem koordynacji ruchowej, czemu mogą towarzyszyć nudności, zaburzenia oddychania i bóle głowy.
Nawracające epizody hipoglikemii zwiększają ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, neurologicznych i mikronaczyniowych. Analiza wyników randomizowanego badania ADVANCE™, przeprowadzonego z udziałem 11.140 pacjentów, wykazała że występowanie ciężkich hipoglikemii ponad dwukrotnie zwiększa ryzyko zgonu w porównaniu z pacjentami, u których nie dochodzi do tego typu zdarzeń. Jednym z elementów skutecznej kontroli cukrzycy jest regularna aktywność fizyczna. Jednak wiele osób z cukrzycą obawia się hipoglikemii. W takich przypadkach szczególną uwagę należy zwrócić na odpowiednio rozplanowany wysiłek oraz rodzaj stosowanej terapii.
„Aktywność fizyczna w cukrzycy jest dobra, pozwala na lepszą kontrolę choroby, ale musi odbywać się pod okiem lekarza i być dopasowana do możliwości pacjenta. Jeśli pacjent otrzyma odpowiednią edukację w zakresie wysiłku fizycznego i cukrzycy oraz nabędzie umiejętności w dopasowaniu dawek insuliny i należytym uzupełnianiu węglowodanów, to ryzyko hipoglikemii wcale nie musi być u pacjenta aktywnego fizycznie większe niż u ‘leniwego’ fizycznie.”” – mówi prof. dr hab. Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz.
Nowoczesne leczenie i stosowanie się do zaleceń lekarza pozwalają osobom chorym na cukrzycę na prowadzenie aktywnego trybu życia, w tym także sportu, włącznie nawet z profesjonalną karierą sportową.
„Diagnoza to był oczywiście dla mnie ogromny szok i znak zapytania w mojej karierze sportowej, ale musiałem rzucić wyzwanie chorobie. O rezygnacji ze sportu nie było mowy. Oczywiście sport dla diabetyków to więcej wyzwań. Aktywność fizyczna i posiłki wymagają dokładniejszego rozplanowania. Muszę wiedzieć jaki trening mnie czeka, o jakiej intensywności i zaplanować przyjęcie węglowodanów. Cukrzyca nie daje dam ani chwili odpoczynku od myślenia, nie można sobie wziąć od niej urlopu. W przypadku diabetyków aktywność fizyczna powinna stać się codziennością i przyjemnym obowiązkiem dla naszego zdrowia.” – mówi Michał Jeliński, złoty medalista Igrzysk Olimpijskich w Pekinie w 2008 i ambasador kampanii „Ścigamy się z cukrzycą”, który od 13 lat z żyje cukrzycą typu 1.
„Ścigamy się z cukrzycą” to ogólnopolska kampania społeczno-edukacyjna zainicjowana przez koalicję organizacji działających na rzecz osób z cukrzycą w Polsce. Celem kampanii jest zwrócenie uwagi na profilaktykę i leczenie cukrzycy oraz rolę edukacji i aktywności fizycznej w kontroli cukrzycy. Mecenasem kampanii jest firma Novo Nordisk, sponsor tytularny Team Novo Nordisk, jedynej profesjonalnej drużyny sportowej na świecie złożonej wyłącznie z osób z cukrzycą. Patronat nad wydarzeniem objął Polski Komitet Olimpijski.