Jeszcze kilka lat temu dla wielu pacjentów z nowotworem w zaawansowanym stadium rozmowa o leczeniu często sprowadzała się do pytania, jak zyskać trochę więcej czasu. Dziś coraz częściej pojawia się inna perspektywa – możliwość wieloletniej kontroli choroby, powrotu do codzienności i planowania przyszłości. To zmiana, o której opowiadają zarówno lekarze, jak i sami pacjenci.
– Kiedy usłyszałam diagnozę, byłam przekonana, że to koniec. Miałam najtrudniejszy typ raka piersi, bo trójujemny, a moje szanse na przeżycie wynosiły zaledwie trzydzieści kilka procent. Dopiero gdy lekarze powiedzieli mi o immunoterapii i nowych danych, usłyszałam: sześćdziesiąt siedem procent szans. To był moment, w którym pierwszy raz pomyślałam, że naprawdę mogę żyć – wspomina Monika, jedna z bohaterek kampanii „Sztuka Życia” Fundacji Zdrowego Postępu, która diagnozę potrójnie ujemnego raka piersi usłyszała w 2025 r.
Immunoterapia to dziś jeden z najważniejszych przełomów w onkologii
Nowotwory pozostają jednym z największych wyzwań zdrowotnych w Europie, a prognozy wskazują na dalszy wzrost liczby zachorowań w najbliższych latach[1]. W odpowiedzi na te wyzwania rozwijane są innowacyjne metody leczenia, wśród których szczególne miejsce zajmuje immunoterapia.
To podejście wykorzystuje naturalne mechanizmy obronne organizmu do rozpoznawania i zwalczania komórek nowotworowych. W przeciwieństwie do terapii działających bezpośrednio na zmianę, immunoterapia aktywizuje układ odpornościowy pacjenta, dzięki czemu może prowadzić do długotrwałej kontroli choroby i trwałych odpowiedzi terapeutycznych.
– Pacjenci często mają poczucie, że ich układ odpornościowy zawiódł lub był zbyt słaby, by poradzić sobie z nowotworem. W rzeczywistości problem zwykle nie polega na słabości odporności, lecz na tym, że komórki nowotworowe potrafią ukrywać się przed układem odpornościowym albo aktywnie hamować jego działanie. Immunoterapia pomaga zdjąć tę blokadę i ponownie uruchomić naturalne mechanizmy obronne organizmu, dzięki czemu układ odpornościowy może skuteczniej rozpoznawać i zwalczać komórki nowotworowe – wyjaśnia lek. Kamil Karpowicz, onkolog kliniczny, założyciel portalu Onkolog Bez Granic i autor poradnika „Nie zgaduj – zapytaj! Bez niedomówień o immunoterapii”, który powstał w ramach kampanii „Sztuka Życia”.
Od ponad dekady immunoterapia zmienia standardy leczenia wielu chorób onkologicznych. Obecnie znajduje zastosowanie w ponad 30 typach nowotworów litych i hematologicznych[2], a jej wprowadzenie przyczyniło się do znaczącej poprawy przeżywalności m.in. w czerniaku oraz raku płuca. W przypadku przerzutowego raka skóry wskaźnik 5-letnich przeżyć wzrósł w ciągu dekady ponad dziesięciokrotnie[3].
– Współczesna onkologia rozwija się w imponującym tempie, a immunoterapia jest jednym z filarów tej zmiany. U wielu pacjentów z zaawansowaną chorobą pozwala osiągnąć efekty, które jeszcze kilka lat temu były poza zasięgiem. Kluczowe jest jednak to, by leczenie było oparte na precyzyjnej diagnostyce i biomarkerach, bo to właśnie biologia nowotworu decyduje, które terapie przyniosą największą korzyść – podkreśla lek. Kamil Karpowicz.
– Immunoterapia działa w zupełnie inny sposób niż tradycyjne terapie. Wykorzystuje naturalny potencjał układu odpornościowego, zamiast go zastępować. Dzięki temu u części pacjentów udaje się uzyskać stabilizację choroby utrzymującą się przez wiele lat, a w wybranych sytuacjach mówimy wręcz o przebiegu zbliżonym do choroby przewlekłej. To pokazuje, jak fundamentalną zmianę wprowadziła immunoterapia do praktyki klinicznej – dodaje ekspert.
Historie pacjentów pokazują skalę postępu
Jednym z filarów kampanii są autentyczne historie pacjentów onkologicznych. Ich doświadczenia pokazują, jak rozwój nowoczesnych terapii przekłada się na perspektywy leczenia i jakość życia pacjentów.
– Mój rak jest jak taki fałszywy przyjaciel. Chore komórki miały na sobie taką maskę z białka, która udawała, że są zdrowe. Dopiero immunoterapia tę maskę zdejmuje. Wtedy widać dopiero, jakie są jego prawdziwe zamiary – mówi Kasia, pacjentka z rakiem płuca, zdiagnozowana w 2023 r.
Edukacja i dostęp do wiedzy ważnym elementem nowoczesnej opieki onkologicznej
Twórcy kampanii zwracają uwagę, że wraz z dynamicznym rozwojem terapii onkologicznych rośnie znaczenie edukacji zdrowotnej i dostępu do rzetelnych informacji. Zrozumienie mechanizmu działania immunoterapii, jej możliwości oraz ograniczeń może wspierać świadome uczestnictwo pacjentów w procesie leczenia i komunikację z zespołem terapeutycznym.
W ramach kampanii powstał poradnik „Nie zgaduj – zapytaj. Immunologia bez niedomówień”, przygotowany wspólnie przez lekarza Kamila Karpowicza i pacjentów jako praktyczne wsparcie w zrozumieniu immunoterapii. Publikacja w prosty sposób wyjaśnia, jak działa ten rodzaj leczenia, kiedy może być stosowany oraz jakie pytania najczęściej pojawiają się w trakcie terapii. Materiał został opracowany tak, aby wytłumaczyć złożone zagadnienia medyczne przystępnym językiem i ułatwiać pacjentom rozmowę z zespołem medycznym.
Kampania „Sztuka Życia”
„Sztuka Życia” to kampania łącząca perspektywę medyczną oraz doświadczenia pacjentów z działaniami edukacyjnymi. Jej inauguracją, która odbyła się 29 maja w Atelier Bikowski w Warszawie, była wystawa prac studentów Szkoły Wyższej VIAMODA, którzy stworzyli artystyczne sylwetki inspirowane historiami osób leczonych onkologicznie.
Studenci przełożyli doświadczenia związane z diagnozą, leczeniem i powrotem do codzienności na język form, kolorów i sylwetek, tworząc wizualną interpretację zmian, jakie współczesna onkologia wnosi do życia pacjentów.
– Dzięki postępowi medycyny oraz nowoczesnym terapiom, takim jak immunoterapia, coraz więcej pacjentów może żyć dłużej i aktywniej, traktując chorobę onkologiczną jak chorobę przewlekłą. Chcieliśmy opowiedzieć o tej zmianie językiem, który porusza emocje i buduje wrażliwość. Dlatego połączyliśmy medycynę, sztukę i modę, oddając głos samym pacjentom i zapraszając młodych twórców do przełożenia ich historii na artystyczne projekty. Wierzymy, że nasza kampania nie tylko oswaja temat raka, ale też pokazuje, jak ogromną siłę ma dziś innowacja, zarówno w leczeniu, jak i w komunikowaniu społecznie ważnych tematów – mówi Joanna Bogdanowicz-Antos, Prezes Fundacji Zdrowego Postępu.
Na stronie Fundacji Zdrowego Postępu dostępne są pełne historie bohaterów oraz poradnik „Nie zgaduj – zapytaj. Immunologia bez niedomówień”.
[1] https://commission.europa.eu/topics/public-health/european-health-union/cancer-plan-europe_en
[2] https://www.cancerresearch.org/wp-content/uploads/2025/06/History-of-Cancer-Immunotherapy-25_06192025_rt.pdf
[3] ESMO 2019: One in two patients with metastatic melanoma alive after five years with combination immunotherapy, dostęp: 07.04.2026, https://ecancer.org/en/news/16680-esmo-2019-one-in-two-patients-with-metastatic-melanoma-ali-ve-after-five-years-with-combination-immunotherapy