Nawracająca brodawczakowatość układu oddechowego (reccurent respiratory papillo-matosis – RRP) jest rzadką chorobą, która może powodować zaburzenia głosu o rożnym stopniu nasilenia oraz ograniczenie drożności dróg oddechowych.
Wywoływana jest przez infekcję wirusem brodawczaka ludzkiego (human papilloma virus-HPV). Jest poznanych około 200 typow HPV, wśrod nich HPV wysokiego ryzyka (typy 16,18,31,33,45) odpowiedzialne za 80 proc. przypadków raka szyjki macicy i HPV niskiego ryzyka (typ 6 i 11) powodujące RRP.
Pomimo że RRP należy do łagodnych zmian patologicznych, jednak jej przebieg może być dramatyczny w przypadku poważnego zwężenia dróg oddechowych czy spontanicznej transformacji w nowotwór złośliwy (2–3 proc.). Największym jednak problemem w leczeniu tej choroby jest bardzo duża tendencja do nawrotów, wymagających kolejnych, niejednokrotnie bardzo częstych, reoperacji.
Leczenie RRP sprowadza się w zasadzie do chirurgicznego usuwania zmian, aby przywrócić drożność dróg oddechowych i poprawić jakość głosu. Dodatkowo, jako leczenie wspomagające, w postaci aplikacji miejscowej stosowany jest Cidofovir i Bevazicu-mab. Taki schemat postępowania zapewnia remisję choroby u 80 proc. pacjentów, u pozostałych częściową remisję oraz wyraźne zmniejszenie częstości nawrotów.
W ostatniej dekadzie pojawiło się wiele badań dotyczących zastosowania szczepionek przeciw VPV u pacjentów z nawracającą brodawczakowatością krtani. Według doniesień Hocevar–Boltezara z 2014 roku szczepionki zmniejszają częstość nawrotów choroby, redukują liczbę zabiegów chirurgicznych w roku oraz wydłużają okres remisji (czas pomiędzy zabiegami). Redukują również agresywny przebieg choroby, a w niektórych przypadkach powodują całkowite ustąpienie objawow RRP.
Rekomendacje
W przypadku nawracającej brodawczakowatości krtani zaleca się leczenie chirurgiczne – usunięcie zmian przerostowych w krtani. W przypadku częstych nawrotów (powyżej 2 operacji w roku) rozważa się wspomagające leczenie Cidofovirem lub Bevacizumabem (iniekcje miejscowe dokrtaniowe) oraz szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego.
W prewencji nawrotów choroby wskazana jest kontrola refluksu żołądkowo-przełykowego (GERD) i krtaniowo-gardłowego (LPR).
Tekst: dr hab. n. med. Beata Miaśkiewicz, prof. IFPS
Link do nagrania: