NOWOŚĆ!Już dziś zapisz się, aby otrzymywać nasz newsletter! Zapisz się 

Poradnia

COVID-19 niebezpieczy dla nerek

COVID-19 jest znany z tego, że uszkadza płuca, jednak ostatnie dwa lata pandemii uwidoczniły jeszcze jeden, dotychczas mniej oczywisty aspekt – przebyte zakażenie koronawirusem osłabia kondycję nerek u osób, które nie doświadczały wcześniej żadnych problemów z tym narządem. Dlaczego wirus SARS-CoV-2 jest tak niebezpieczny dla nerek?

Osoby z przewlekłą z chorobą nerek, a szczególnie hemodializowane, są bardziej narażone na zakażenie koronawirusem i ciężki przebieg COVID-19. Koronawirus (SARS-CoV-2) może jednak również powodować poważne i trwałe uszkodzenia funkcji narządów u osób dotychczas zdrowych, w tym serca i nerek.

Mechanizm uszkodzenia nerek przez koronawirusa nie jest do końca jasny. Istnieje jednak kilka czynników, którym obecnie przyglądają się lekarze i naukowcy. Argumentów wskazujących na powagę sytuacji dostarczają doświadczenia systemu opieki zdrowotnej w Stanach Zjednoczonych. W badaniu[1] zleconym przez Departament ds. Weteranów USA przeanalizowano dokumentację zdrowotną ponad 89 tys. pacjentów, u których między marcem 2020 r. a marcem 2021 r. stwierdzono pozytywny wynik testu na koronawirusa, a także 1,6 mln osób, które nie były pacjentami COVID-19 w tym okresie. Stwierdzono, że:

  • COVID-19, tym większe było prawdopodobieństwo wystąpienia u nich trwałego uszkodzenia nerek.
  • SARS-CoV-2, były o 35 proc. bardziej narażone na uszkodzenie nerek lub znaczne pogorszenie ich funkcji w porównaniu do pacjentów, którzy nie chorowali na COVID-19.
  • COVID-19, co stanowiło ponad 5 proc. zbadanej grupy, straciło co najmniej 30 proc. funkcji nerek w ciągu zaledwie roku od zakażenia. Jest to ekwiwalent 30-letniego spadku czynności nerek (zakładając, że zdrowi dorośli stopniowo tracą czynność nerek w tempie średnio 1 procent rocznie, począwszy od 30. lub 40. roku życia).

Obserwujemy, że u części osób, szczególnie tych z ciężkim przebiegiem COVID-19, rozwija się umiarkowane lub ciężkie uszkodzenie nerek. Taki przebieg kliniczny wskazuje, że w wyniku COVID-19 czeka nas znaczący wzrost zachorowań na przewlekłą chorobę nerek – komentuje dr hab. n. med. Szymon Brzósko, nefrolog, dyrektor medyczny DaVita Polska, drugiej największej niepublicznej sieci stacji dializ w Polsce. – Uszkodzenia narządów, do których doprowadza COVID-19, mogą być nieodwracalne. Po przechorowaniu ostrego uszkodzenia nerek, zresztą nie tylko w przebiegu COVID-19, obserwuje się trwałe ubytki filtracji kłębuszkowej, co w przyszłości będzie miało swe konsekwencje. Przewlekłe uszkodzenie ma charakter postępujący. W zależności od etiologii i chorób współistniejących może prowadzić do nieodwracalnej utraty funkcji nerek, gdzie konieczne jest podjęcie terapii nerkozastępczej – przeszczepienia nerki lub dializoterapii. Rozwinięcie trwałych problemów z nerkami po przebytym zakażeniu koronawirusem może stać się dla osób dotkniętych tym problemem osobistą tragedią, zaś dla systemu opieki zdrowotnej dużym wyzwaniem organizacyjno-finansowym – dodaje.

Dlaczego zatem wirus SARS-CoV-2 może być tak niebezpieczny dla nerek? Istnieje kilka potencjalnych wyjaśnień tego stanu rzeczy. Po pierwsze, koronawirus może bezpośrednio atakować komórki nerek. Komórki nerek mają receptory, które umożliwiają koronawirusowi przyłączanie się i wnikanie do nich oraz namnażanie, co powoduje uszkodzenie tkanek nerek. Podobne receptory znajdują się w komórkach płuc i serca, gdzie, jak wykazano, koronawirus powoduje uszkodzenia.

Rolę w uszkodzeniu nerek w przebiegu COVID-19 może mieć też hipoksja (niedostateczna ilość tlenu we krwi), której doświadcza część osób, szczególnie tych ciężko chorych.

U niektórych osób odpowiedź immunologiczna na koronawirusa może prowadzić też do tak zwanej burzy cytokinowej (zjawisko nadmiernej, ogólnoustrojowej reakcji zapalnej organizmu na patogen), w czasie której układ odpornościowy produkuje nadmierną ilość cytokin. Cytokiny to małe białka, które pomagają komórkom komunikować się w czasie, gdy układ odpornościowy walczy z infekcją. Ich nagła produkcja może jednak potencjalnie prowadzić do poważnego stanu zapalnego, który może zniszczyć zdrowe tkanki, w tym tkanki nerek.

Kolejna hipoteza mówi o tym, że COVID-19 powoduje zakrzepy krwi, które mogą również powstawać w mikrokrążeniu nerek. Tworzenie się drobnych zakrzepów w krążeniu nerkowym, które mogą zatykać najmniejsze naczynia krwionośne w nerkach, to znany mechanizm powodujący zaburzenia ich czynności.

Dlatego obecnie, chcąc chronić się przed ciężkim przebiegiem COVID-19, jedynym najskuteczniejszym sposobem jest szczepienie.

To zrozumiałe, że celem szczepień jest zarówno zmniejszenie liczby zachorowań, jak i przede wszystkim ciężkiego przebiegu choroby i liczby zgonów. Teraz, gdy dostępne są bezpieczne i skuteczne szczepionki, skorzystanie z nich zapobiega również pocovidowym powikłaniom, szczególnie dotykającym osoby z poważnym przebiegiem COVID-19. Miejmy na uwadze to, że ta choroba może mieć naprawdę groźne konsekwencje dla naszych nerek, konsekwencje, które mogą nam towarzyszyć do końca życia – apeluje dr hab. n. med. Szymon Brzósko

Przewlekła choroba nerek to obecnie jedno z najczęściej występujących schorzeń cywilizacyjnych. Na całym świecie choruje na nią już prawie 700 mln osób, w Polsce problem ten może dotyczyć nawet 4,5 miliona Polaków, z czego większość o tym nie wie. Całkowita, nieodwracalna utrata funkcji nerek wymaga terapii nerkozastępczej – przeszczepienia nerki lub dializ. W Polsce dializowanych jest około 20 tys. osób.


[1] Journal of the American Society of Nephrology, wrzesień 2021

Powiązane artykuły
Poradnia

5 pytań o przeszczepy, które warto sobie zadać

Transplantologia to niezwykle ważna dziedzina nauk medycznych, która bardzo często jest jedynym sposobem na uratowanie czyjegoś życia. 26 stycznia obchodzimy Ogólnopolski Dzień…
Poradnia

Metoda rytmiki Émile’a Jaques’a-Dalcroze’a

Życie osób z zaburzeniami słuchu w dużej mierze oparte jest na naśladownictwie. Warto więc stwarzać przestrzeń do tego, by mogli się oni…
Poradnia

Aż 3 na 5 polskich dzieci i nastolatków ma problemy ze zgryzem

Wady zgryzu są jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych jamy ustnej, tuż obok próchnicy i chorób przyzębia . Polacy nie są tutaj wyjątkiem,…
Zapisz się, aby otrzymywać nasz newsletter

    Dodaj komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *